Bir üretim hattının daha fazla veri toplaması veya daha hızlı çalışması tek başına başarılı bir dönüşüm anlamına gelmez. Bu gelişmenin çalışanlara, kaynak kullanımına ve işletmenin beklenmedik durumlarla başa çıkma kapasitesine nasıl yansıdığı da önemlidir. Endüstri 5.0, teknoloji yatırımlarını bu daha geniş çerçevede değerlendirmeyi önerir. Üretim yöneticileri için temel soru, hangi teknolojinin alınacağından önce hangi sorunun çözüleceğidir.
Endüstri 4.0 ile ilişkisi
Avrupa Komisyonu, Endüstri 5.0’ı Endüstri 4.0 yaklaşımını tamamlayan bir vizyon olarak ele alır. Bağlantılı makineler, veri analitiği ve otomasyon yine değerlidir; ancak değerlendirmeye insan odaklılık, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık boyutları da katılır. Bu nedenle işletmenin mevcut dijital altyapısını terk etmesi gerekmez. Aynı altyapı, çalışanların karar vermesini kolaylaştırmak veya kaynak kayıplarını görünür kılmak için yeniden kullanılabilir. Kaynak: Avrupa Komisyonu’nun 2021 tarihli Endüstri 5.0 raporu.
İnsan odaklılık: işi yapan kişiyi tasarıma katmak
İnsan odaklı üretimde operatörün bilgisi, sistem tasarımının girdisidir. Örneğin bir kontrol ekranı hazırlanırken yalnızca yöneticinin raporlama ihtiyacı değil, vardiyada çalışan kişinin alarmı nasıl yorumlayacağı da düşünülmelidir. Uygulama önerisi olarak, yeni ekranı sahadaki kullanıcılarla deneyin; anlaşılmayan uyarıları, gereksiz veri girişlerini ve eğitim ihtiyacını kaydedin. Otomasyonun hangi kararı desteklediğini, hangi kararda insan değerlendirmesi gerektiğini açıklaştırın. Böylece çalışanlar değişimi yalnızca uygulayan değil, geliştiren taraf olur.
Sürdürülebilirlik ve dayanıklılık birlikte düşünülmeli
Sürdürülebilirlik, üretimin kaynak kullanımı ve çevresel etkileriyle ilgilidir; dayanıklılık ise aksaklıklara uyum sağlama kapasitesini öne çıkarır. İşletmeye yönelik bir uygulama örneği, hurda nedenlerini izlerken kritik ekipman için alternatif çalışma düzenini de hazırlamaktır. Birim ürün başına enerji düşerken toplam tüketim artabilir; bu nedenle iki gösterge birlikte okunmalıdır. Benzer biçimde, daha hızlı üretim uğruna tek bir cihaz veya kişiye bağımlılığın büyümesi de ayrıca değerlendirilmelidir.
İlk adım: küçük bir süreci birlikte iyileştirmek
Tüm fabrikayı kapsayan bir projeden önce sınırları belli bir süreç seçin. Üretim, kalite, bakım ve operatörlerden oluşan küçük bir ekip mevcut durumu kaydetsin. Önerilen başlangıç göstergeleri; yeniden işleme oranı, birim ürün başına kaynak tüketimi, duruş süresi ve kullanıcıların bildirdiği kullanım sorunları olabilir. Pilot öncesi ve sonrası aynı ürün ailesini ve benzer çalışma koşullarını karşılaştırın. Bir göstergedeki iyileşmenin başka bir alandaki kaybı gizlemediğini kontrol edin. Buradaki adımlar bir uygulama önerisidir; belirli bir verimlilik artışı veya sertifikasyon sonucu vaat etmez.